Lagere dieren

Informatie over de octopus

Octopus

Octopus

De octopus is goed uitgerust voor zijn leven als jager en als prooidier, want hij bezit een geheim wapen. Binnen de plooien van zijn lichaam ligt een inktzak verborgen die hij gebruikt om zijn vijanden in de war te brengen. De bijzonder sierlijke octopus of ‘kraak’ ziet er uit als een knolvormige kop met acht armen.

In werkelijkheid herbergt zijn zakvormig lichaam een opmerkelijk goed ontwikkeld hersen- en zenuwstelsel, die de octopus tot een verrassend intelligent zeedier maken.


Leefgewoonten

Als bewoner van de zeebodem huist de inktvis gewoonlijk in een holte of rotsspleet in ondiep water. Hij gebruikt zijn armen dikwijls om stenen op de zeebodem als een soort vesting bijeen te brengen. De octopus beweegt zich zwemmend of kruipend op zijn armen voort.

Overdag houdt de octopus zich de meeste tijd in zijn schuilplaats verborgen en houdt zijn directe omgeving goed in de gaten. Zijn grote ogen zijn voorzien van oogleden. Zij zijn aan het gedempte licht onder water aangepast, kunnen bewegingen waarnemen en structuren herkennen.

Voedsel en jachtgewoonte

Evenals de meeste onderwaterjagers waagt de octopus zich pas bij het verdwijnen van het daglicht uit zijn schuilplaats op zoek naar voedsel. Kreeften, krabben en mosselen vormen zijn lievelingsvoedsel.Hoewel de kraak een snelle zwemmer is, jaagt hij vaak met list en geniepigheid. Hij kan van kleur veranderen en zich zo aanpassen aan zijn omgeving.

De gecamoufleerde octopus schiet dan naar voren, stort zich op onvoorzichtige “passanten” en verlamt ze met zijn zenuwgif. Zijn lange, slanke armen kunnen zich uitrekken en zijn toegerust met twee rijen zuignappen, die hem helpen glibberige buit beter te pakken.Als zijn prooi een weekdier met een harde schaal is, dan doorboort de octopus de schaal met zijn snavelvormige kaken (“papegaaiesnavel”). Om met succes de strijd aan te binden tegen gevaarlijke tegenstanders, zoals de zeekreeft, bedient de octopus zich van een sluwe methode. Eerst spuit hij een wolk inkt het water in om het zicht weg te nemen, en vervolgens sluipt hij naar zijn prooi en pakt hem van achteren.

Voortplanting

Parende octopussen zien er uit alsof zij handjevrijen. In werkelijkheid pompt het mannetje spermatophoren (zaadpakketjes) door een speciaal gevormde arm, de hectocotylus, in de mantelholte van het vrouwtje, om haar eitjes te bevruchten. Ongeveer een week daarna legt het vrouwtje in haar nest trossen eitjes die ze inbedt in een geleiachtige massa. Zij houdt tot aan het uitkomen, na vier tot zes weken, de wacht. In die tijd raakt ze de eieren af en toe aan, houdt ze schoon en wappert er steeds fris water naartoe. Deze zorgzaamheid kan haar het leven kosten omdat zij al die tijd niet eet en zodoende vaak niet meer op krachten komt. Uit de eieren kruipen larven die er, drie millimeter groot, al als echte octopussen uitzien. Zij zweven samen met het plankton in het water. Tenslotte zinken ze naar de zeebodem, waar zij snel uitgroeien.

Vijanden en verdediging

Tot de in het water levende vijanden van de octopus behoren moeralen, zeepalingen, dolfijnen en haaien. Deze hebben allemaal octopus op hun menu staan. Als het mogelijk is vlucht hij voor deze vijanden. Hij schiet dan ijlings weg met behulp van een felle wateruitstoot uit zijn “straalmotor”. Bovendien is hij in staat zich door kleine openingen te wringen en zo zijn vervolgers verbluft en hongerig achter zich te laten.

Meestal lukt het de octopus echter om van het begin af aan niet ontdekt te worden, doordat hij zijn lichaamskleur kan aanpassen aan zijn omgeving. Hij kan de pigmenten in zijn huid concentreren of verdunnen, waardoor er strepen en vlekken ontstaan die hem sterk op zijn omgeving doen lijken. Zijn meest effectieve verdedigingsmethode is dezelfde die hij ook gebruikt bij het vangen van een prooi. Hij spuit een grote wolk inktachtige stof het water in als hij vervolgd wordt. Gelijktijdig laat hij een stof het water instromen die de reukzin van de aanvaller verdooft.

Soortbescherming

In sommige gebieden is de octopus zeldzaam geworden door overbevissing. Alleen door zijn leefgebied te ontzien kan men hun aantal weer doen toenemen.



Groepen:

Stam: Weekdieren

Klasse: Koppotigen

Geslacht&soort: Octopus vulgaris

Afmetingen:

Lengte: tot 3 m, meestal kleiner

Gewicht:  tot 25 kg. Het vrouwtje is bij 1 kg volgroeid, het mannetje al bij 100 gram.

Verspreiding:

Over de hele wereld, maar bij voorkeur in warmere zeeën. Zodoende is hij vrij zeldzaam in de Noordzee

Voortplanting:

Geslachtsrijp:  vrouwtje met 18 maanden tot 2 jaar, het mannetje eerder

Aantal eitjes: tot 150.000

Ontwikkelingsduur: 4-6 weken

Leefwijze:

Gedrag: solitair

Voedsel: hoofdzakelijk krabben, kreeften en mosselen

Levensverwachting: het vrouwtje sterft meestal na de voortplanting op 2-jarige leeftijd, het mannetje leeft langer

Verwante soorten:

Pijlinktvis, Sepia en Nautilus zijn verwante inktvissen. Zij behoren eveneens tot de mollusken (weekdieren).

Plaats comment

Klik hier om een comment te posten

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *