Pimpelmees (Parus caeruleus)

De pimpelmees is bij ons zeer geliefd om zijn vrijmoedigheid en zijn acrobatische toeren. Pimpelmezen zijn nieuwsgierige bewoners van onze bossen, tuinen en parken en hebben een groot weerstandsvermogen. De pimpelmees heeft een helder blauwe en gele verenkleed en bezoekt graag onze tuinen om daar vogelvoer te eten. Hierdoor is het pimpelmeesje tot een van onze meest geliefde en bekendste inheemse vogels geworden.

De pimpelmees wordt vaak verward met de koolmees. Toch zijn de verschillen duidelijk: De koolmees heeft een koolzwarte kleur op zijn hoofd terwijl de pimpelmees een blauw paarse kleur heeft.

SNEL INFORMATIE OVER PIMPELMEES

    1. Uiterlijke kenmerken
    2. Wat eet een pimpelmees
    3. Waar leeft een pimpelmees
    4. Waar kun je een pimpelmees zien
    5. Pimpelmees nestgedag
    6. Verwante soorten van pimpelmees

Uiterlijke kenmerken

De pimpelmees heeft verschillende mooie kleuren. Hij heeft een opvallende blauwe pet met zwarte oogstrepen, een gele borst en blauwkleurige vleugels. Mannetjes hebben een heldere kleur dan vrouwtjes. Pimpelmezen hebben een lengte van ca. 12 centimeter en een gewicht van ongeveer 9 tot 15 gram.

Afmetingen

  • Lengte: ca. 11,5 cm
  • Gewicht: 9-15 g

Pimpelmees

Wat eet een pimpelmees

Een Pimpelmees eet in de zomer voornamelijk insecten die ze uit de bomen wegpikken. Tijdens het groot brengen van de jongen zijn grote hoeveelheden rupsen die laat in de lente en in de zomer op eikenbomen zitten, het hoofdvoedsel. Wie in de winter gewend is vogelvoer te strooien, zal daar in het voorjaar mee moeten stoppen om de vogels te dwingen zelf weer op voedseltocht uit te gaan. In de herfst zijn vlierbessen, beukennootjes en meidoornbessen de belangrijkste voedselbronnen voor pimpelmeesjes. Behalve noten en vetten die in vogelvoer zitten dat kant en klaar voor mezen bestemd is, bestaat hun hoofdvoedsel uit zaden. In de winter pikken pimpelmezen overal rond en hakken korstmossen en stukjes schors weg op zoek naar insecten die daaronder verborgen kunnen zitten.

Waar leeft een pimpelmees

Pimpelmezen leven overal in Europa in bossen en rond nederzettingen, van Zuid-Scandinavië tot westelijk van Moskou; ook in het noorden van Noord Afrika. Het meesje is inheems in bijna alle loofbossen en gemengde bossen van Midden-Europa. Beduidend minder zijn te vinden in naaldbossen waar voor hen minder voedsel te vinden is. Pimpelmezen mijden in het voorjaar en de zomer jonge bosgebieden omdat de bomen daar nog te klein zijn om goede nestholtes te bieden. In de herfst en winter zijn ze zowel in jonge en oude bossen te vinden als in opslag van riet en kreupelhout. In deze jaargetijden vormen zij met andere mezensoorten vaak grote los vaste groepen die op zoek naar voedsel door de bossen trekken. Het grote aantal geeft hen veel meer bescherming tegen aanvallen van roofvogels zoals de sperwer. Ze verschijnen op hun voedseltochten vaak in tuinen; hier broeden ze ook in nestkastjes.

  • Gedrag: sociaal en nieuwsgierig; vormen ’s winters losse groepen
  • Voedsel: in voorjaar en zomer insecten en spinnen; ook zaden en vruchten
  • Levensverwachting: de oudst bekende vogel werd 15 jaar

Waar kun je een pimpelmees zien

Een pimpelmeesje is niet erg schuw, hierdoor kun je hem goed van dichtbij bekijken. Het beste jaargetijde hiervoor is de winter. Dan zijn de pimpelmezen gemakkelijk de tuin in te lokken met speciaal vogelvoer, bijvoorbeeld netten met noten. In de zomer mogen de pimpelmezen vooral niet gevoerd worden omdat dan de jongen om kunnen komen door voedsel dat ze niet verteren kunnen. Pimpelmezen broeden ook graag in nestkastjes die voor hen zijn opgehangen, als de ingang maar klein genoeg is.

Pimpelmeesje

Pimpelmees nestgedag

Vrij vroeg in het voorjaar, ongeveer vanaf februari, begint het nestgedrag van de pimpelmees. Vanaf dit moment gaan pimpelmezen zoeken naar een geschikt plekje om te nestelen. Dit zijn kleine holtes of spleten in bomen en andere plaatsen, die op een hoogte tot ongeveer 15 meter liggen. Het pimpelmees mannetje en het pimpelmees vrouwtje zoeken allebei naar een goed nestholletje, maar als het mannetje meent een goed holletje gevonden te hebben, lokt hij het pimpelmees vrouwtje met vleugel geklapper en een lokroep. Vervolgens glipt hij door het vlieggat het nestholletje binnen en roept opnieuw, in de hoop dat het  pimpelmees vrouwtje hem wil volgen en het plekje goed zal keuren.

Nestplaatsen

Het pimpelmees vrouwtje wijst vaak eerst enkele nestplaatsen af voordat ze er eentje goed genoeg vindt. Het vrouwtje bouwt in haar eentje het nest; ze sleept hiervoor mos en andere materialen naar de nestplaats. Met haar borst schuift ze net zolang de bouwstoffen opzij tot het nest de typische napvorm heeft gekregen. Tot slot bekleedt ze haar nest met veertjes.

  • Broedtijd: april tot juni
  • Legsel: gewoonlijk 7-13 witte eieren met licht bruine of roodachtige vlekjes
  • Aantal broedsels: 1-2
  • Broedduur: 13-14 dagen
  • Nestverblijf: 2-3 weken

Eieren pimpelmees

Een pimpelmeesje legt 7 tot 13 eieren. Tijdens de leg en de broedtijd verdedigt het mannetje het gebied rond de nestplaats en de voedselbronnen. Deze nestplaatsen dienen voor de volwassen vogels en later voor de pimpelmees jongen, als bescherming tegen andere pimpelmezen. Het mannetje voorziet ook het vrouwtje van voedsel. Zo komt zij tijdens het broeden niets te kort. Op het moment dat de jongen uit het ei komen is er genoeg voedsel te vinden. Ze blijven ongeveer 2 tot 3 weken in het nest en worden gedurende die periode door beide ouders hoofdzakelijk met groene rupsen gevoerd.

Verwante soorten van pimpelmees

De mezen-familie omvat 46 soorten, die in Europa, Azië, Afrika en Noord-Amerika te vinden zijn in bossen en kreupelhout.

Groepen

  • Orde: Zangvogels
  • Familie: Mezen
  • Geslacht & Soort: Cyanistes caeruleus, (vroeger Parus caeruleus)
  • Categorie: Vogels

Buitenlandse benaming

Pimpelmees

dieren-engeland Eurasian blue tit

Mésange bleue (Cyanistes caeruleus)

Dierenstuff

De informatie site over dieren. Alles wat je wilt weten over dierensoorten, dierenambulances, dieren EHBO, vindt je hier.

Diersoorten




Bijzondere dieren

Uilen

Contact

Heb je vragen? Of wil je in contact komen met ons? Neem contact op.

Dieren van A tot Z