Vuursalamander (S. salamandra)

De vuursalamander komt in heel Europa en delen van Azië wijd verbreid voor. Zijn schitterende gekleurde en opvallende huidtekening is zeer karakteristiek. Zijn mooie kleur is een waarschuwingsteken voor al zijn vijanden. De typische vuursalamander heeft zwart met gele lengtetekening, maar enige variatie in lichaamstekening is mogelijk. In Spanje en Portugal heeft hij bijna rode vlekken en in Italië zeer brede gele strepen.

  • Orde: Salamander achtigen
  • Familie: Salamanders
  • Klasse: Amfibieën
  • Geslacht&soort: S. salamandra

Vuursalamander

Waar leeft een vuursalamander?

De vuursalamander leeft in Europa van Spanje en Portugal tot West-Rusland, in Turkije en tot Israël in het oosten. De vuursalamander leeft ook in Noord-Afrika. De ideale leefomgeving voor de vuursalamander is schaduw, vochtigheid en een dik bladertapijt op de bodem. Hij heeft de voorkeur voor loofbomen met veel loof die `s zomers groen zijn. Bij voorkeur op heuvels. Zelden houden salamanders zich in water op. Maar voor de voortplanting hebben ze plassen gevuld met regenwater of ondiepe poelen nodig. Het is voor de vuursalamander ongunstig dat er in Europa steeds meer loofhout gekapt wordt, en dat er naaldhout voor in de plaats komt. Het verlies aan leefomgeving vormt een steeds grotere bedreiging voor zijn voortbestaan.

Gedrag: Meestal solidair, soms gezamenlijke winterslaap

Speciale aanpassing

De vuursalamander heeft een slim afweersysteem. Hij heeft over zijn hele rug verdeeld en vooral de rugzijde van zijn kop dozijnen kleine poriën die een giftige, witte, kleverige stof, salamandrine afscheiden als er gevaar dreigt. Dit secretum is giftig genoeg om kleine zoogdieren te doden en kan zelfs dieren ter grootte van een hond behoorlijk ellende bezorgen. Wanneer een mens in zijn ogen wrijft nadat hij een vuursalamander heeft beetgehad, kan dat leiden tot heftig braken en tijdelijke blindheid.

Wat eet een vuursalamander?

Dit amfibie gaat meestal `s nachts en speciaal na regenval op voedsel uit. Hij beweegt zich door het gebladerte op de bodem op zoek naar langzame prooidieren: Wormen, naakt en huisjesslakken, pissebedden, oorwormen en duizendpoten. Als hij een prooidier heeft ontdekt volgt hij hem eerst even en pakt hem dan plotsklaps met zijn kaken. Grotere prooidieren worden heen en weer geschud en dan verslonden. In vochtige nachten eten vuursalamanders vaak grote hoeveelheden. Tegen de tijd dat de ochtend begint te gloren trekken ze zich in hun schuilhoeken tussen boomwortels en omgevallen bomen of in holletjes in de grond terug.

Afmetingen

Lengte: Mannetje vuursalamander tot 17 cm, het vrouwtje kan 30 cm worden.

Voortplanting

De meeste vuursalamanders brengen van vroeg in de winter tot aan het voorjaar hun tijd onder boomstammen of in rotsspleten in een verharde toestand door. De paring vindt plaats van het voorjaar tot vroeg in de zomer. Het mannetje volgt het vrouwtje, Stoot met zijn kop tegen haar aan en probeert haar te beklimmen. Zij weert het mannetje eerst af totdat hij zich tenslotte onder haar lichaam schuift en een klein pakketje zaad afgeeft. Het vrouwtje pakt het op en schuift het met haar achterpoten in haar cloaca.

Eieren

De eieren worden in haar lichaam bevrucht en ontwikkelen zich daar tot larven. Meestal tot het eerstvolgende voorjaar. Uiteindelijk baart het vrouwtje `s nachts de 25 tot 40 laven die dan een lengte hebben van 2,5 centimeter. De larven hebben een bruine kleur met zwarte vlekken. Ze hebben vier poten en drie paar grote kieuwen achter hun kop waarmee de jongen onder water kunnen ademhalen. Na drie maanden hebben de longen zich ontwikkeld en zijn de kieuwen verdwenen, ze verlaten als miniatuur uitgaven van hun ouders het water om voortaan aan land te leven.

  • Geslachtsrijp: met 3 tot 4 jaar
  • Paartijd: meestal `s zomers, soms ook in de herfst of in het voorjaar
  • Aantal eieren: 25 tot 40, ontwikkelen zich in 8 maanden in het lichaam van het vrouwtje tot larven

Levenscyclus van de vuursalamander

Na acht maanden draagtijd baart het vrouwtje van de vuursalamander de larven in een kleine beek. Op dit moment zijn de larven nog helemaal waterdieren. Na ongeveer drie maanden wordt de werking van de kieuw bogen overgenomen door de longen, en er ontwikkelen zich poten, zodat het dier dan klaar is om op het land verder te leven. Als miniatuuruitgave van het volwassen dier verlaat de jonge vuursalamander het water om zijn leven aan land voort te zetten.

Soortbescherming

Door verlies aan leefomgeving is hij bedreigd. Vroeger werd hij gevangen voor laboratoriumonderzoek en voor de huisdieren handel. Hij staat nu in bijna heel Europa onder bescherming.

Verwante soorten

De Alpensalamander is helemaal zwart van kleur en leeft in de Alpen, Hij brengt èèn of twee zweer grote, lucht ademende jongen ter wereld

Dierenstuff

De informatie site over dieren. Alles wat je wilt weten over dierensoorten, dierenambulances, dieren EHBO, vindt je hier.

Diersoorten




Bijzondere dieren

Uilen

Contact

Heb je vragen? Of wil je in contact komen met ons? Neem contact op.

Dieren van A tot Z